Uşaqlarda qızdırma: nə vaxt həkimə müraciət etməli?

Uşaq sağlamlığı · 2026-08-01

Bu məqalə yalnız məlumat xarakteri daşıyır və tibbi məsləhət, diaqnoz və ya müalicə deyil. Sağlamlığınızla bağlı qərar verməzdən əvvəl həkimə müraciət edin. Təcili hallarda 103-ə zəng edin.

Qızdırma (hərarətin yüksəlməsi) uşaqlarda ən çox rast gəlinən şikayətlərdən biridir və əksər hallarda orqanizmin infeksiyaya qarşı təbii reaksiyasıdır. Bununla belə, bəzi hallarda qızdırma ciddi xəstəliyin əlaməti ola bilər. Bu məqalədə hansı halların evdə müşahidə ilə keçə biləcəyini, nə vaxt pediatra müraciət etməli olduğunuzu və hansı əlamətlərin təcili yardım tələb etdiyini izah edirik.

Qızdırma nədir və necə ölçülür?

Uşaqlarda bədən hərarətinin 38.0°C və yuxarı olması qızdırma sayılır. Hərarəti etibarlı ölçmək üçün:

Körpələrdə (3 yaşa qədər) rektal və ya qoltuqaltı ölçmə daha etibarlıdır.
Böyük uşaqlarda qoltuqaltı və ya qulaq termometri istifadə oluna bilər.
Ölçmədən əvvəl uşağın isti bükülmədiyinə və yenicə isti qida qəbul etmədiyinə əmin olun.

Rəqəmin özü qədər uşağın ümumi vəziyyəti də vacibdir: oynayan, maye qəbul edən uşaqda 38.5°C, süst və reaksiyasız uşaqdakı 38.0°C-dən daha az narahatedici ola bilər.

Evdə nə etməli?

Əksər qızdırmalar virus infeksiyaları ilə bağlıdır və bir neçə gün ərzində keçir. Evdə:

Uşağa bol maye verin — su, ana südü, yüngül şorbalar.
Otağı sərin saxlayın, uşağı artıq geyindirməyin.
İstirahətə şərait yaradın; iştahsızlıq qısa müddətdə normaldır.
Hərarətsalıcı dərmanların (parasetamol, ibuprofen) dozası uşağın çəkisinə görə hesablanır — dozanı və istifadə qaydasını həkimlə və ya əczaçı ilə dəqiqləşdirin.

Diqqət: 18 yaşa qədər uşaqlara aspirin verilməməlidir — nadir, lakin ciddi ağırlaşma (Reye sindromu) riski var.

Nə vaxt pediatra müraciət etməli?

Aşağıdakı hallarda uşağı planlı şəkildə həkimə göstərmək lazımdır:

3 aydan kiçik körpədə istənilən qızdırma — bu yaşda hər hansı hərarət yüksəlməsi mütləq həkim müayinəsi tələb edir.
Qızdırma 3 gündən çox davam edir və ya düşdükdən sonra yenidən qalxır.
Uşaq maye qəbulundan imtina edir, sidik ifrazı nəzərəçarpacaq dərəcədə azalıb.
Qulaq ağrısı, boğaz ağrısı, öskürək, ishal və ya qusma qızdırmaya qoşulub.
Uşağın xroniki xəstəliyi var (ürək, ağciyər, immun sistemi ilə bağlı).

Uyğun mütəxəssisi tapmaq üçün pediatr həkimlərin siyahısına baxa və ya hansı həkimə müraciət etməli bələdçisindən istifadə edə bilərsiniz.

Təcili yardım (103) tələb edən əlamətlər

Aşağıdakı əlamətlərdən hər hansı biri varsa, qəbul gözləməyin — dərhal 103 Təcili Tibbi Yardım xidmətinə zəng edin:

Qıcolma (febril qıcolma daxil olmaqla).
Tənəffüs çətinliyi, dodaqların göyərməsi.
Uşaq oyanmır, süstdür və ya reaksiya vermir.
Bədəndə basmaqla itməyən səpgi.
Boyun sərtliyi, davamlı qusma, güclü baş ağrısı.
Susuzlaşma əlamətləri: quru dodaqlar, ağlayanda göz yaşının olmaması, 8 saatdan çox sidik ifrazının olmaması.

Qızdırma haqqında geniş yayılmış yanlış təsəvvürlər

"Qızdırma mütləq sıfıra endirilməlidir" — məqsəd uşağın özünü yaxşı hiss etməsidir, termometrdə 36.6 görmək deyil.
"Hərarət nə qədər yüksəkdirsə, xəstəlik bir o qədər ağırdır" — hərarətin dərəcəsi ilə xəstəliyin ciddiliyi arasında birbaşa asılılıq yoxdur; ümumi vəziyyət daha vacibdir.
"Sirkə və ya spirtlə silmək olar" — bu üsullar tövsiyə olunmur; dəridən sorulma və zəhərlənmə riski var.

Uşağınızın vəziyyəti ilə bağlı şübhəniz varsa, ən doğru addım həkimlə məsləhətləşməkdir. TibbiPortal-da 1600-dən çox həkim arasından şəhərinizə və ixtisasa görə uyğun mütəxəssisi tapa bilərsiniz.

Tez-tez verilən suallar

Uşaqda neçə dərəcə hərarət qızdırma sayılır?

Uşaqlarda bədən hərarətinin 38.0°C və yuxarı olması qızdırma sayılır. 3 aydan kiçik körpələrdə istənilən hərarət yüksəlməsi mütləq həkim müayinəsi tələb edir.

Uşaqda qızdırma nə vaxt təhlükəlidir?

Qıcolma, tənəffüs çətinliyi, süstlük və reaksiyasızlıq, basmaqla itməyən səpgi, boyun sərtliyi və ya susuzlaşma əlamətləri olduqda qızdırma təhlükəli sayılır — bu hallarda dərhal 103 Təcili Tibbi Yardım xidmətinə zəng edin.

Uşaqda qızdırma neçə gün davam edərsə həkimə getməli?

Qızdırma 3 gündən çox davam edirsə və ya düşdükdən sonra yenidən qalxırsa, uşağı pediatra göstərmək lazımdır. 3 aydan kiçik körpələrdə isə istənilən qızdırmada dərhal həkimə müraciət edin.

Uşaqda qızdırmanı evdə necə salmaq olar?

Bol maye verin, otağı sərin saxlayın, uşağı artıq geyindirməyin. Hərarətsalıcı dərmanların (parasetamol, ibuprofen) dozası çəkiyə görə hesablanır — həkim və ya əczaçı ilə dəqiqləşdirin. Uşaqlara aspirin verilməməlidir.

Uşaqda qızdırma üçün hansı həkimə müraciət etməli?

Uşaqlarda qızdırma ilə bağlı ilk müraciət ünvanı pediatrdır. TibbiPortal-da pediatr ixtisası üzrə həkimlərin siyahısına baxa, rəyləri oxuya və birbaşa əlaqə saxlaya bilərsiniz.