Antibiotik nə vaxt lazımdır? Soyuqdəymə, yan təsirlər və düzgün istifadə

Dərman təhlükəsizliyi · Müəllif: TibbiPortal Redaksiya Heyəti (Tibbi məzmun redaksiyası) · Dərc edilib: 2026-10-25 · Son yenilənmə: 2026-10-25

Bu məqalə yalnız məlumat xarakteri daşıyır və tibbi məsləhət, diaqnoz və ya müalicə deyil. Sağlamlığınızla bağlı qərar verməzdən əvvəl həkimə müraciət edin. Təcili hallarda 103-ə zəng edin.

Qısa cavab

Antibiotiklər bəzi bakterial infeksiyaların müalicəsində istifadə olunur. Soyuqdəymə və qrip kimi virus infeksiyalarını müalicə etmir. Antibiotikə ehtiyac olub-olmadığını həkim qiymətləndirməlidir; hər öskürək və boğaz ağrısı antibiotik tələb etmir. CDC

Bakteriya ilə virusun fərqi niyə vacibdir?

Oxşar şikayətlər müxtəlif səbəblərdən yarana bilər. Antibiotiklər streptokok mənşəli boğaz infeksiyası və bəzi sidik yolu infeksiyalarında lazım ola bilər. Ancaq hətta bəzi bakterial infeksiyalar da antibiotiksiz yaxşılaşır. Burun ifrazatının sarı və ya yaşıl olması təkbaşına antibiotikə ehtiyac olduğunu göstərmir. Özünüz üçün dərman seçmək əvəzinə qiymətləndirmə alın. CDC

Antibiotikə davamlılıq nədir?

Davamlılıq insanın bədəninin dərmana “öyrəşməsi” deyil. Bakteriyalar antibiotikə cavab vermədikdə infeksiyanı müalicə etmək çətinləşə bilər. Lazımsız və yanlış istifadə davamlılığın yayılmasını sürətləndirir. Nəticədə müalicə seçimləri azala, daha uzun xəstəxana müalicəsi lazım ola bilər. Antibiotikdən düzgün istifadə həm hazırkı müalicəni, həm də gələcəkdə dərmanların faydasını qorumağa kömək edir. Bu, lazım olan antibiotikdən imtina etmək demək deyil. ÜST

Sizə antibiotik təyin edilibsə

Dərmanı təyin olunduğu qaydada qəbul edin; müddəti və dozanı özünüz dəyişməyin.
Başqasının antibiotikini qəbul etməyin və öz dərmanınızı paylaşmayın.
Qalan dərmanı gələcək xəstəlik üçün saxlamayın. Təhlükəsiz utilizasiya barədə əczaçıdan soruşun.
Yan təsir yaranarsa həkimlə əlaqə saxlayın. CDC

Hamiləlik, ana südü ilə qidalandırma və qəbul etdiyiniz başqa dərmanlar barədə həkimə məlumat verin. Antibiotiklərin başqa dərmanlarla qarşılıqlı təsiri ola bilər. Qəbul vaxtını unutmusunuzsa, içlik vərəqəsinə baxın və ya əczaçıdan soruşun; buraxılmış dozanı əvəz etmək üçün ikiqat doza qəbul etməyin. NHS

Hansı yan təsirlərdə yardım almaq lazımdır?

Ürəkbulanma və ishal baş verə bilər. Nəfəsalma çətinliyi, boğazda sıxılma, üzün, dodaqların və ya dilin şişməsi ciddi allergik reaksiyanı göstərə bilər və təcili yardım tələb edir. Azərbaycanda həyati təhlükə zamanı 103-ə zəng edin. NHS, İcbari Tibbi Sığorta

Antibiotik qəbul edərkən və ya yaxın zamanda qəbul etdikdən sonra ishal yaranarsa, gecikmədən həkimlə əlaqə saxlayın. Qanlı ishal xüsusilə təcili qiymətləndirmə tələb edir. Bəzən səbəb C. difficile adlı bakteriyanın törətdiyi ciddi bağırsaq infeksiyası ola bilər. NHS: C. difficile

Əlaqəli oxu: Öskürək, Sidik yolu infeksiyası.

Bu məqalə ümumi maarifləndirmə üçündür; fərdi diaqnoz və müalicə təyinatını əvəz etmir.

Azərbaycanda 103 ambulans xidməti barədə rəsmi məlumat.

Bu məqalə müstəqil tibbi baxışdan keçməyib.

Mənbələr

Healthy Habits: Antibiotic Do's and Don'ts — CDC. Baxılıb: 2026-10-25.
Antimicrobial resistance — ÜST. Baxılıb: 2026-10-25.
Antibiotics — NHS. Baxılıb: 2026-10-25.
Clostridioides difficile (C. diff) infection — NHS. Baxılıb: 2026-10-25.
İcbari tibbi sığorta nədir? — Təcili və təxirəsalınmaz tibbi xidmətlər — İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi. Baxılıb: 2026-10-25.

Əlaqəli məqalələr

Öskürək: səbəbləri, növləri və müalicəsi

Tez-tez verilən suallar

Qrip üçün antibiotik içmək lazımdır?

Antibiotik qrip virusunu müalicə etmir.

Evdə qalan antibiotiki qəbul edə bilərəm?

Özbaşına başlamayın: uyğun olmayan dərman düzgün müalicəni gecikdirə bilər.

Dozanı unutmuşamsa nə edim?

İçlik vərəqəsinə və əczaçının məsləhətinə əsaslanın; ikiqat doza qəbul etməyin.