İnsultun əlamətləri: üz, qol və nitqdə qəfil dəyişiklik zamanı nə etməli?

Təcili yardım · Müəllif: TibbiPortal Redaksiya Heyəti (Tibbi məzmun redaksiyası) · Dərc edilib: 2026-10-25 · Son yenilənmə: 2026-10-25

Bu məqalə yalnız məlumat xarakteri daşıyır və tibbi məsləhət, diaqnoz və ya müalicə deyil. Sağlamlığınızla bağlı qərar verməzdən əvvəl həkimə müraciət edin. Təcili hallarda 103-ə zəng edin.

Qısa cavab: gözləməyin

Üzdə qəfil əyrilik, bir qolda zəiflik və ya nitqin pozulması insult əlaməti ola bilər. Əlamətlər bir neçə dəqiqədən sonra keçsə belə, təcili qiymətləndirmə lazımdır. Azərbaycanda təcili tibbi yardım üçün 103-ə zəng edin. Özünüz avtomobil idarə etməyin. NHS, İcbari Tibbi Sığorta

Üz, qol, nitq: hansı dəyişikliklərə diqqət etməli?

İnsultun əsas əlamətləri qəfil başlayır:

Üz: insan gülümsəyəndə üzün bir tərəfi sallanır və ya hərəkət etməkdə çətinlik çəkir.
Qol: hər iki qolu qaldırmaq istədikdə bir qolda zəiflik və ya keyimə olur, həmin qol aşağı enə bilər.
Nitq: sözlər anlaşılmaz səslənir, insan danışmaqda və ya deyiləni anlamaqda çətinlik çəkir.

Bu əlamətlərin hamısının birlikdə olmasını gözləməyin. Birinin görünməsi də dərhal yardım çağırmaq üçün səbəbdir. NHS

İnsult başqa necə görünə bilər?

Qəfil görmə pozuntusu, yeriməkdə çətinlik, tarazlığın və koordinasiyanın itməsi, bədənin bir tərəfində keyimə və səbəbi bilinməyən qəfil şiddətli baş ağrısı da insult əlamətləri sırasındadır. Üz, qol və nitq yoxlaması bütün insultları əhatə etmir. CDC

Yardım çağırarkən nəyi bildirmək vacibdir?

Əlamətlərin ilk dəfə nə vaxt başladığını qeyd edin və təcili yardım heyətinə deyin. Bu məlumat müalicə seçiminə kömək edir. Ambulans çağırın; tibbi yardımın yolda başlanması mümkün ola bilər. Vaxt itirməmək vacibdir. CDC

Əlamətlər keçdisə, təhlükə sovuşub?

Xeyr. Keçici işemik həmlə, qısaca TİA, beynin bir hissəsinin qan təchizatında müvəqqəti pozulmadır. İnsulta bənzər əlamətlər yaradıb sonra keçə bilər. İlk anda TİA ilə insultu evdə ayırd etmək mümkün deyil. Təcili yardım gözləyərkən yaxşılaşma olsa da, xəstəxanada qiymətləndirmə vacibdir. TİA gələcək insult riskinin xəbərdarlığı ola bilər. NHS: TİA

Əlaqəli oxu: Yüksək təzyiq, Şəkərli diabet. Bu məlumatları oxumaq təcili yardım çağırışını gecikdirməməlidir.

Bu məqalə ümumi maarifləndirmə üçündür; diaqnoz qoymur və təcili tibbi yardımı əvəz etmir.

Azərbaycanda 103 ambulans xidməti barədə rəsmi məlumat.

Bu məqalə müstəqil tibbi baxışdan keçməyib.

Mənbələr

Symptoms of a stroke — NHS. Baxılıb: 2026-10-25.
Signs and Symptoms of Stroke — CDC. Baxılıb: 2026-10-25.
Transient ischaemic attack (TIA) — NHS: TİA. Baxılıb: 2026-10-25.
İcbari tibbi sığorta nədir? — Təcili və təxirəsalınmaz tibbi xidmətlər — İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi. Baxılıb: 2026-10-25.

Əlaqəli məqalələr

Tez-tez verilən suallar

İnsult yalnız yaşlı insanlarda olur?

Xeyr. Yaş artdıqca ehtimal yüksəlsə də, insult hər yaşda baş verə bilər.

Nitq düzəlibsə, yenə yardım lazımdır?

Bəli. Keçib gedən əlamətlər də təcili qiymətləndirilməlidir.

Adi həkim qəbulunu gözləyim?

Qəfil insult əlamətləri varsa və ya son 24 saatda olub keçibsə, adi həkim qəbulunu gözləməyin: 103-ə zəng edin. Daha əvvəl belə əlamətlər olub, lakin qiymətləndirilməyibsə, gecikmədən həkimə müraciət edin.